Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej

Ocena użytkowników: 0 / 5

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 
Minimalne wynagrodzenie za pracę

Zasady i tryb ustalania wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę określają przepisy prawne. Wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę jest corocznie przedmiotem negocjacji rządowych. W 2016 r. wysokość miesięcznego minimalnego wynagrodzenia wynosi 1850 PLN brutto (ok. 424 EUR). Z kwoty tej potrąca się m.in. składki na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych. Kwota ta dotyczy osoby zatrudnionej w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy. W przypadku niepełnego wymiaru czasu pracy kwota ta jest proporcjonalnie zmniejszana.

Kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę obejmuje wszystkie składniki wynagrodzenia zaliczane do wynagrodzeń osobowych, z wyjątkiem: wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, nagrody jubileuszowej i odprawy pieniężnej przy przejściu na emeryturę lub rentę. Nie obejmuje ona również wypłat z zysku i nadwyżki bilansowej oraz dodatkowego wynagrodzenia rocznego w sferze budżetowej. Jeżeli w danym miesiącu wynagrodzenie pracownika, z uwagi na terminy wypłat niektórych składników wynagrodzenia lub rozkład czasu pracy, jest niższe od obowiązującej wysokości minimalnego wynagrodzenia, pracownikowi przysługuje wyrównanie, które wypłaca się łącznie z wynagrodzeniem. Pracodawca może ustalić pracownikowi wynagrodzenie niższe od obowiązującego minimum, ale tylko w okresie jego pierwszego roku pracy. Wysokość tego wynagrodzenia nie może być niższa niż 80% obowiązującej wysokości minimalnego wynagrodzenia (w 2016 r. – 1480 PLN brutto (ok. 340 EUR).

Od 1 stycznia 2017 r. przy obliczaniu minimalnego wynagrodzenia za pracę nie będzie się uwzględniać dodatku do wynagrodzenia za pracę w porze nocnej, a pracownik w okresie pierwszego roku zatrudnienia będzie miał prawo, tak samo jak każdy inny pracownik, do minimalnego wynagrodzenia za pracę w pełnej wysokości, a nie w wysokości 80% tego wynagrodzenia.

Wynagrodzenia

Systemy wynagradzania u poszczególnych pracodawców są zróżnicowane. Warunki wynagradzania za pracę oraz przyznawania innych świadczeń związanych z pracą u pracodawców ustalają: układy zbiorowe pracy (zakładowe lub ponadzakładowe - zawierane przez pracodawców, u których funkcjonują organizacje związkowe), regulaminy wynagradzania (u pracodawców zatrudniających co najmniej 20 pracowników, nie objętych układem zbiorowym pracy) lub umowy o pracę.

Wynagrodzenie za pracę powinno być tak ustalone, aby odpowiadało rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy. Wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną. Za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wówczas, gdy przepisy prawa pracy tak stanowią. W celu ochrony wynagrodzenia za pracę w polskim Kodeksie pracy zawarty jest przepis, w myśl którego pracownik nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia, ani przenieść tego prawa na inną osobę.

Pracodawca jest obowiązany założyć i prowadzić odrębnie dla każdego pracownika imienną kartę (listę) wypłacanego wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń związanych z pracą. Pracodawca, na żądanie pracownika, jest obowiązany udostępnić do wglądu dokumenty, na których podstawie zostało obliczone jego wynagrodzenie.

Wypłaty wynagrodzenia dokonuje się w formie pieniężnej. Częściowe spełnienie wynagrodzenia w innej formie niż pieniężna jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy przewidują to ustawowe przepisy prawa pracy lub układ zbiorowy pracy. Wynagrodzenie za pracę musi być wypłacone co najmniej raz w miesiącu, w stałym i ustalonym z góry terminie, nie później jednak niż w ciągu pierwszych 10 dni następnego miesiąca kalendarzowego. Wypłacenie wynagrodzenia może być dokonane w inny sposób niż do rąk pracownika, np. na konto bankowe – jeżeli pracownik uprzednio wyrazi na to zgodę na piśmie lub tak stanowi układ zbiorowy pracy.

Pracownik uzyskujący przychody ze stosunku pracy podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu. Pracodawca jest obowiązany do obliczenia składek od wynagrodzenia uzyskiwanego przez pracownika i odprowadzenia ich do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Składkę emerytalną – 19,52% w częściach równych płacą pracownik i pracodawca, rentową – 8% opłaca pracownik w wysokości 1,5% i pracodawca w wysokości 6,5%. Składkę chorobową – 2,45% w całości opłaca pracownik, natomiast wypadkową (od 0,67% do 3,33%) pracodawca. Składki na Fundusz Pracy (2,45%) oraz na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (0,10%) opłaca pracodawca.

Roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie może przekraczać trzydziestokrotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Osoby pracujące objęte są również obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Składkę opłaca się w wysokości 9 % podstawy wymiaru tej składki, a podatnik ma prawo do odliczenia od podatku kwoty zapłaconej składki w wysokości nie przekraczającej 7,75% podstawy jej wymiaru.

Kwestie dotyczące zasad wypłacania wynagrodzeń w przypadku umów cywilnoprawnych uregulowane są w przepisach Kodeksu cywilnego – w zależności od rodzaju danej umowy. Od 1 stycznia 2017 r. będzie obowiązywać zasada, zgodnie z którą osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu – będzie uprawniona do otrzymania wynagrodzenia na poziomie co najmniej minimalnej stawki godzinowej za każdą godzinę pracy. Wysokość minimalnej stawki godzinowej będzie corocznie waloryzowana i będzie wzrastać w takim samym stopniu jak wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę dla pracowników. Minimalna stawka godzinowa nie będzie jednak przysługiwała tym osobom, które samodzielnie będą decydować o miejscu i czasie wykonywania zlecenia lub świadczenia usługi i jednocześnie będzie im przysługiwać wyłącznie wynagrodzenie prowizyjne. Ponadto, wyłączone z obowiązku stosowania minimalnej stawki godzinowej będą określone umowy dotyczące usług opiekuńczych – np. zawierane w celu prowadzenia rodzinnego domu pomocy, umowy dotyczące opieki nad dzieckiem w pieczy zastępczej czy opieki nad grupą osób podczas wycieczek, trwających dłużej niż jeden dzień.

Średnie dochody

Średni dochód brutto w sektorze przedsiębiorstw wyniósł w Polsce w 2015 r. 4121 PLN brutto (ok. 944,64 EUR). Przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w maju 2016 r. wynosiło brutto 4166,28 PLN (ok. 955 EUR).

Przykładowo średni dochód brutto w województwie mazowieckim (z miastem Warszawą) w poszczególnych sektorach w maju 2016 r. wyniósł: sektor przedsiębiorstw – 5090 PLN (ok. 1167 EUR), przemysł – 4700 PLN (ok. 1077 EUR), przetwórstwo przemysłowe – 4500 PLN (ok. 1032 EUR), budownictwo – 5430 PLN (ok. 1245 EUR), handel – 5260 PLN (ok. 1206 EUR), transport – 4140 PLN (ok. 949 EUR), gastronomia i hotelarstwo – 3570 PLN (ok. 818 EUR), informacja i komunikacja – 8670 PLN (ok. 1987 EUR), obsługa rynku nieruchomości – 5670 PLN (ok. 1300 EUR), administrowanie – 3290 PLN (ok. 754 EUR).