Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej

Ocena użytkowników: 0 / 5

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 
Prawo swobodnego przepływu pracowników

Zgodnie Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE)każdy obywatel państwa członkowskiego UE ma prawo do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich, z zastrzeżeniem warunków ustanowionych prawem UE. Swoboda przemieszczania się w UE należy do podstawowych praw obywateli państw członkowskich UE. Zgodnie z art. 45 TFUE swobodny przepływ pracowników opiera się na równym traktowaniu obywateli państw członkowskich UE w zakresie wynagrodzenia oraz innych warunków pracy i zatrudnienia. Swobodny przepływ pracowników obejmuje również członków rodzin osób migrujących.

Prawo swobodnego przepływu pracowników w UE dotyczy również obywateli państw członkowskich EFTA oraz obywateli Szwajcarii na mocy odrębnych układów stowarzyszeniowych i umów z UE.

Przepisy o swobodnym przepływie pracowników uprawniają do:

  • poszukiwania pracy w innym państwie członkowskim UE/EFTA,
  • podejmowania pracy w innym państwie członkowskim UE/EFTA bez konieczności uzyskania pozwolenia na pracę,
  • zamieszkania w innym państwie członkowskim UE/EFTA ze względu na pracę,
  • pozostania w innym państwie członkowskim UE/EFTA nawet po zakończeniu stosunku pracy, o ile spełnione są warunki określone prawem UE,
  • traktowania na równi z obywatelami danego państwa członkowskiego UE/EFTA w zakresie dostępu do zatrudnienia, warunków pracy, dostępu do przywilejów socjalnych i podatkowych, dostępu do szkoleń, zasad członkostwa w związkach zawodowych, dostępu do zasobów mieszkaniowych, dostępu do kształcenia, nauki zawodu oraz szkolenia zawodowego dla dzieci pracowników, pomocy udzielanej przez urzędy pracy.

Bezpłatnych porad prawnych w zakresie praw wynikających ze swobody przepływu pracowników udzielają w Polsce okręgowe inspektoraty pracy.

Obywatel państwa członkowskiego UE/EFTA, nawiązując umowę o pracę z polskim pracodawcą podlega, co do zasady, polskim przepisom z zakresu prawa pracy oraz nie musi ubiegać się o zezwolenie na pracę. Istnieją jednak wyjątki dotyczące dostępu obywateli państw członkowskich UE/EFTA do pracy w niektórych zawodach np.: ograniczenia w dostępie do części stanowisk pracy w organach władzy publicznej, do pracy na stanowisku redaktora naczelnego gazety lub czasopisma.

Jednocześnie na terenie Polski można wykonywać pracę jako tzw. pracownik delegowany, czyli pracownik, który jest zatrudniony przez pracodawcę posiadającego siedzibę w innym państwie członkowskim UE/EFTA i który zostaje tymczasowo skierowany do pracy w Polsce. Takiemu pracownikowi należy zapewnić warunki nie gorsze niż określone w polskim Kodeksie pracy oraz innych przepisach regulujących prawa i obowiązki pracowników. Dotyczy to m.in.: minimalnego wynagrodzenia za pracę, wysokości wynagrodzenia i dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych, norm i wymiaru czasu pracy, urlopu wypoczynkowego czy bezpieczeństwa i higieny pracy.

Ograniczenia w dostępie do niektórych zawodów

Zasada równego dostępu do rynku pracy jest realizowana – z zastrzeżeniem wyjątków, takich jak np. dostęp do niektórych zawodów, np. obywatele innych państw UE/EFTA nie mają dostępu do części stanowisk pracy w sektorze publicznym, w tym w administracji publicznej – tak rządowej, jak i samorządowej, niektórych stanowisk związanych z wymiarem sprawiedliwości, takich jak: sędziowie, asystenci sędziego, referendarze, prokuratorzy, ławnicy, kuratorzy sądowi, komornicy, pracownicy Służby Cywilnej, pracownicy Służby Więziennej. Ograniczenia dotyczą też stanowiska redaktora naczelnego gazety lub czasopisma.

W przypadku kwestii zatrudniania w służbie cywilnej, dyrektor generalny urzędu, upowszechniając informacje o wolnych stanowiskach pracy, wskazuje, za zgodą Szefa Służby Cywilnej, stanowiska, o które, poza obywatelami polskimi, mogą ubiegać się obywatele państw członkowskich UE/EFTA, którym na podstawie przepisów prawa wspólnotowego przysługuje prawo podjęcia zatrudnienia na terytorium Polski. Osoba nie posiadająca obywatelstwa polskiego może zostać zatrudniona na stanowisku pracy, na którym wykonywana praca nie polega na bezpośrednim lub pośrednim udziale w wykonywaniu władzy publicznej i funkcji mających na celu ochronę generalnych interesów państwa, jeżeli posiada odpowiednio potwierdzoną znajomość języka polskiego. Ponadto, osoba ta musi znać język polski, co należy potwierdzić odpowiednim dokumentem.