Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej

Ocena użytkowników: 0 / 5

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 
Minimalne wynagrodzenie za pracę

Zasady i tryb ustalania wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę określają przepisy prawne. Wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę jest corocznie przedmiotem negocjacji prowadzonych w ramach Rady Dialogu Społecznego.

W 2017 r. wysokość miesięcznego minimalnego wynagrodzenia wynosiła 2000 PLN brutto (ok. 469 EUR). Z kwoty tej potrąca się m.in. składki na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych. Kwota ta dotyczy osoby zatrudnionej w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy. W przypadku niepełnego wymiaru czasu pracy kwota ta jest proporcjonalnie zmniejszana.

Kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę obejmuje wszystkie składniki wynagrodzenia zaliczane do wynagrodzeń osobowych, z wyjątkiem: wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, nagrody jubileuszowej, odprawy pieniężnej przy przejściu na emeryturę lub rentę i dodatku do wynagrodzenia za pracę w porze nocnej. Nie obejmuje ona również wypłat z zysku i nadwyżki bilansowej oraz dodatkowego wynagrodzenia rocznego w sferze budżetowej. Jeżeli w danym miesiącu wynagrodzenie pracownika, z uwagi na terminy wypłat niektórych składników wynagrodzenia lub rozkład czasu pracy, jest niższe od obowiązującej wysokości minimalnego wynagrodzenia, pracownikowi przysługuje wyrównanie, które wypłaca się łącznie z wynagrodzeniem.

Wynagrodzenia

Systemy wynagradzania u poszczególnych pracodawców są zróżnicowane. Warunki wynagradzania za pracę oraz przyznawania innych świadczeń związanych z pracą u pracodawców ustalają:

  • układy zbiorowe pracy (zakładowe lub ponadzakładowe – zawierane przez pracodawców, u których funkcjonują organizacje związkowe);
  • regulaminy wynagradzania (u pracodawców zatrudniających co najmniej 50 pracowników, nie objętych układem zbiorowym pracy) lub zatrudniających co najmniej 20 i mniej niż 50 pracowników jeżeli zakładowa organizacja związkowa wystąpi z wnioskiem o jego ustalenie) lub
  • umowy o pracę.

Wynagrodzenie za pracę powinno być tak ustalone, aby odpowiadało rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy. Wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną. Za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wówczas, gdy przepisy prawa pracy tak stanowią. W celu ochrony wynagrodzenia za pracę w polskim Kodeksie pracy zawarty jest przepis, w myśl którego pracownik nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia, ani przenieść tego prawa na inną osobę.

Pracodawca jest obowiązany założyć i prowadzić odrębnie dla każdego pracownika imienną kartę (listę) wypłacanego wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń związanych z pracą. Pracodawca, na żądanie pracownika, jest obowiązany udostępnić do wglądu dokumenty, na których podstawie zostało obliczone jego wynagrodzenie.

Wypłaty wynagrodzenia dokonuje się w formie pieniężnej. Częściowe spełnienie wynagrodzenia w innej formie niż pieniężna jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy przewidują to ustawowe przepisy prawa pracy lub układ zbiorowy pracy. Wynagrodzenie za pracę musi być wypłacone co najmniej raz w miesiącu, w stałym i ustalonym z góry terminie, nie później jednak niż w ciągu pierwszych 10 dni następnego miesiąca kalendarzowego. Wypłacenie wynagrodzenia może być dokonane w inny sposób niż do rąk pracownika, np. na konto bankowe – jeżeli pracownik uprzednio wyrazi na to zgodę na piśmie lub tak stanowi układ zbiorowy pracy.

Pracownik uzyskujący przychody ze stosunku pracy podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu. Pracodawca jest obowiązany do obliczenia składek od wynagrodzenia uzyskiwanego przez pracownika i odprowadzenia ich do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Składkę emerytalną – 19,52% w częściach równych płacą pracownik i pracodawca, rentową – 8% opłaca pracownik w wysokości 1,5% i pracodawca w wysokości 6,5%. Składkę chorobową – 2,45% w całości opłaca pracownik, natomiast wypadkową (od 0,67% do 3,33%) pracodawca. Składki na Fundusz Pracy (2,45%) oraz na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (0,10%) opłaca pracodawca.

Roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie może przekraczać trzydziestokrotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Osoby pracujące objęte są również obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Składkę opłaca się w wysokości 9% podstawy wymiaru tej składki, a podatnik ma prawo do odliczenia od podatku kwoty zapłaconej składki w wysokości nie przekraczającej 7,75% podstawy jej wymiaru.

Kwestie dotyczące zasad wypłacania wynagrodzeń w przypadku umów cywilnoprawnych uregulowane są w przepisach Kodeksu cywilnego – w zależności od rodzaju danej umowy. Osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu – jest uprawniona do otrzymania wynagrodzenia na poziomie co najmniej minimalnej stawki godzinowej za każdą godzinę pracy. Minimalna stawka godzinowa dla niektórych umów cywilnoprawnych w 2017 r. wynosi 13 zł za każdą godzinę wykonania zlecenia lub świadczenia usług. Wysokość minimalnej stawki godzinowej będzie corocznie waloryzowana i będzie wzrastać w takim samym stopniu jak wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę dla pracowników. Minimalna stawka godzinowa nie przysługuje tym osobom, które samodzielnie decydują o miejscu i czasie wykonywania zlecenia lub świadczenia usługi i jednocześnie przysługuje im wyłącznie wynagrodzenie prowizyjne. Ponadto, wyłączone z obowiązku stosowania minimalnej stawki godzinowej są określone umowy dotyczące usług opiekuńczych – np. zawierane w celu prowadzenia rodzinnego domu pomocy, umowy dotyczące opieki nad dzieckiem w pieczy zastępczej czy opieki nad grupą osób podczas wycieczek, trwających dłużej niż jedna doba.

Średnie dochody

Średni dochód brutto w sektorze przedsiębiorstw wyniósł w Polsce w 2016 r. 4277 PLN brutto (ok. 1004 EUR). Przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w lipcu 2017 r. wynosiło 4502 PLN brutto (ok. 1057 EUR).

Przykładowo średni dochód brutto w województwie mazowieckim (z miastem Warszawą) w poszczególnych sektorach w lipcu 2017 r. wyniósł: sektor przedsiębiorstw – 5389 PLN (ok. 1265 EUR), przemysł – 5252 PLN (ok. 1233 EUR), przetwórstwo przemysłowe – 5036 PLN (ok. 1182 EUR), budownictwo – 5856 PLN (ok. 1375 EUR), handel – 5373 PLN (ok. 1261 EUR), transport – 4502 PLN (ok. 1057 EUR), zakwaterowanie i gastronomia – 3927 PLN (ok. 922 EUR), informacja i komunikacja – 8427 PLN (ok. 1978 EUR), obsługa rynku nieruchomości – 6009 PLN (ok. 1410 EUR), administrowanie i działalność wspierająca – 3548 PLN (ok. 833 EUR).