Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej

Ocena użytkowników: 0 / 5

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 
Dostęp do mieszkań

Obywatele państw członkowskich UE lub EFTA mogą zarówno wynajmować mieszkania, jak i uzyskać prawo własności lokalu mieszkalnego na zasadach dotyczących obywateli polskich – przepisy polskie nie dyskryminują tych obywateli w dostępie do mieszkań i instrumentów wspierających ich najem lub zakup.

Od 2016 r. wdrażany jest pakiet „Mieszkanie Plus”, w ramach którego możliwy będzie wynajem mieszkania z opcją dojścia do własności. Do programu zgłosić może się każda gmina, będąca w posiadaniu terenów przeznaczonych na budownictwo mieszkaniowe. Finansowanie inwestycji zapewnia „BGK Nieruchomości S.A.”, spółka odpowiedzialna również za realizację pilotażu. Pierwsze mieszkania zostaną oddane do użytkowania w 2018 r. Ubiegać się o lokal będzie mógł każdy, przy czym w przypadku liczby chętnych przewyższającej liczbę dostępnych mieszkań będą obowiązywały ustalone przez samorządy kryteria pierwszeństwa określające preferencje m.in. dla osób wychowujących dzieci oraz rodzin o dochodach uniemożliwiających zakup lub wynajem mieszkania na zasadach rynkowych.

Obecnie wynajem mieszkania możliwy jest także w ramach inicjatywy „Fundusz Mieszkań na Wynajem” prowadzonej przez Bank Gospodarstwa Krajowego – w Gdańsku, Katowicach, Krakowie, Piasecznie, Poznaniu, Warszawie i Wrocławiu.

Osoby spełniające określone kryteria (m.in. wiek do 35 lat, brak posiadania innego mieszkania) mogą ubiegać się o pomoc w ramach programu „Mieszkanie dla młodych”. Wsparcie polega na uzyskaniu dofinansowania wkładu własnego przy zaciąganiu kredytu na zakup własnego mieszkania. Wysokość wsparcia zależy od liczby wychowywanych dzieci. Zamieszkujący na terenie danej gminy i spełniający określone kryteria (w tym kryterium dochodowe) mogą ubiegać się o najem mieszkania gminnego. Mieszkania te cechują się niskim czynszem, ale najczęściej mają również niższy standard. W celu uzyskania szczegółów dotyczących trybu składania wniosków o najem oraz zasad kwalifikacji należy zgłosić się do siedziby danej gminy.

Mieszkania o czynszu poniżej rynkowego budują również towarzystwa budownictwa społecznego, działające w ok. 200 miastach. Ubiegający się o najem takiego mieszkania musi spełnić określone kryterium dochodowe (uzależnione od lokalizacji mieszkania i wielkości gospodarstwa domowego) oraz nie może posiadać innego mieszkania. Najczęściej musi wpłacić również wkład, stanowiący ok. 20–25% wartości mieszkania. Wkład jest zwracany po zakończeniu najmu.

Szukanie mieszkania

Mieszkań do wynajęcia lub nabycia na własność można poszukiwać we własnym zakresie czytając ogłoszenia w gazetach (np. środowym wydaniu „Gazety Wyborczej” – dodatek „Wyborcza Dom”, w poniedziałkowym wydaniu „Rzeczpospolitej” – dodatek „Nieruchomości mieszkaniowe”), oraz na stronach internetowych, dając własne ogłoszenia do gazet i portali internetowych oraz przy pomocy pośrednika w obrocie nieruchomościami. Korzystanie z usług pośrednika w obrocie nieruchomościami zwiększa koszt poszukiwania zakwaterowania o wysokość prowizji płaconej temu pośrednikowi. Przy wynajmie stanowi ona najczęściej równowartość kosztu miesięcznego wynajmu, przy zakupie – ok. 2–3% ceny mieszkania.

Jeśli mieszkania szukamy sami, możemy udać się do biura sprzedaży wybranego dewelopera, sprawdzić inwestycję pod względem prawnym – przejrzeć księgę wieczystą oraz zapoznać się z Krajowym Rejestrem Sądowym aby sprawdzić, czy firma posiada pozwolenie na budowę i czy nie jest w upadłości itp.

Przy zakupie mieszkania można korzystać z usług pośrednika w obrocie nieruchomościami (np. agencji nieruchomości), bądź zawrzeć umowę z deweloperem lub spółdzielnią mieszkaniową. Większość deweloperów żąda pierwszej wpłaty od trzech do siedmiu dni od daty podpisania umowy.

Wszelkie czynności wykonywane przez pośrednika w obrocie nieruchomościami powinny być poprzedzone zawarciem umowy pośrednictwa. W umowie pośrednictwa należy zawrzeć, jakie konkretnie czynności zawodowe wykona pośrednik i w związku z tym jakie przysługuje mu wynagrodzenie. W umowie tej wskazuje się także pośrednika odpowiedzialnego za jej wykonanie oraz oświadczenie o posiadanym ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z wykonywaniem czynności pośrednictwa. Umowa pośrednictwa jest umową tzw. starannego działania, a nie „rezultatu”. Pośrednik zobowiązuje się więc np. nie do znalezienia, ale do poszukiwania mieszkania.

Zakup lub wynajem mieszkania

Do zakupu każdego rodzaju nieruchomości w Polsce wymagana jest umowa zawarta przed notariuszem w formie aktu notarialnego.

Umowa najmu mieszkania może być zawarta na czas oznaczony albo na czas nieoznaczony. Wypowiedzenie umowy najmu mieszkania może być dokonane przez właściciela w sytuacji gdy: najemca zalega z zapłatą czynszu za co najmniej trzy pełne okresy płatności, wynajął, podnajął albo oddał do bezpłatnego używania mieszkanie (lub jego część) bez wymaganej pisemnej zgody właściciela, wykracza w sposób rażący przeciwko porządkowi domowemu. Wypowiedzenie to powinno być dokonane na piśmie oraz określać przyczynę wypowiedzenia. Właściciel może wypowiedzieć najem mieszkania nie później niż na miesiąc naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego.

Katalog przyczyn wypowiedzenia umowy najmu mieszkania bezwzględnie obowiązuje właścicieli w stosunku do najemców, którzy zawarli umowę najmu na czas nieoznaczony. Jeżeli chodzi najemców posiadających umowy najmu zawarte na czas oznaczony, właściciel musi stosować ww. katalog podstaw wypowiedzenia umowy najmu mieszkania w przypadku, gdy postanowienia umowy nie określają przyczyn wypowiedzenia.

Najemca może wypowiedzieć umowę w każdym czasie i z dowolnej przyczyny (lub bez podania przyczyny), z zachowaniem okresu wypowiedzenia.

Przed podpisaniem umowy, właściciel może zażądać od najemcy wpłacenia kaucji. Kaucja – jest to zabezpieczenie ewentualnych roszczeń z tytułu zużycia lokalu ponad zużycie wynikające z użytkowania oraz zabezpieczenie wszelkich należności finansowych z tytułu najmu lokalu (kaucja nie może przekraczać dwunastokrotności miesięcznego czynszu). Kaucja podlega zwrotowi w ciągu miesiąca od dnia opróżnienia lokalu lub nabycia jego własności przez najemcę, po ewentualnym potrąceniu należności wynajmującego z tytułu najmu lokalu.

Ceny mieszkań i koszty wynajmu

W 2016 r. zaobserwowano niewielki wzrost cen zarówno na rynku pierwotnym, jak i na rynku wtórnym. W przypadku nowych mieszkań cena jest uzależniona od standardu wykończenia budynku oraz lokalizacji zarówno samej inwestycji, jak też pojedynczego mieszkania.

Ceny mieszkań w Polsce różnią się w zależności od lokalizacji. W Warszawie na rynku pierwotnym na koniec 2016 r. przeciętna cena zakupu 1 m² mieszkania kształtowała się na poziomie 7686 PLN (ok. 1804 EUR), w Gdańsku 6481 PLN (ok. 1521 EUR) oraz w Krakowie 6451 PLN (ok. 1514 EUR). Na rynku wtórnym najwyższą przeciętną cenę zakupu 1m² mieszkania na koniec 2016 r. obserwowano w Warszawie (7556 PLN – ok. 1774 EUR), Krakowie (5951 PLN – ok. 1396 EUR) oraz Gdańsku (5610 PLN – ok. 1317 EUR).

W mniejszych miastach ceny zakupu mieszkań są zwykle niższe niż w Warszawie. W mniejszych miastach wojewódzkich cena 1 m² mieszkania na rynku pierwotnym w styczniu 2016 r. kształtowała się na poziomie ok. 4900–6200 PLN (ok. 1150–1455 EUR), na rynku wtórnym natomiast ok. 4190–6000 PLN (983–1408 EUR). Poza głównymi ośrodkami miejskimi cena 1 m2 mieszkania może być niższa o ok. 500–1500 PLN (ok. 117–352 EUR) w zależności od lokalizacji.

Wysokość opłaty za wynajęcie lokalu zależy od miasta, standardu i powierzchni mieszkania. Najdroższe jest wynajęcie mieszkania w Warszawie i innych dużych miastach.

Średnia stawka miesięcznej opłaty dla właściciela za wynajęcie mieszkania o metrażu 38–60 m² w Warszawie wyniosła w maju 2017 r. 2842 PLN (ok. 667 EUR). Wśród miast, w których ceny wynajmu mieszkań są najdroższe znalazł się także Gdańsk (2333 PLN – ok. 548 EUR), Wrocław (2131 PLN – ok. 500 EUR) i Kraków (1973 PLN – ok. 463 EUR).

Duże różnice w cenach opłat za wynajem w obrębie tej samej kategorii mieszkań są wynikiem ich lokalizacji względem centrów miast. Powyższe stawki nie obejmują opłat za media (np. gaz, energię elektryczną, ogrzewanie i wodę), które zazwyczaj nie są wliczane w koszt opłaty za wynajem.

WIĘCEJ INFORMACJI
LINKI DO PRZYKŁADOWYCH STRON INTERNETOWYCH Z OFERTAMI NIERUCHOMOŚCI W POLSCE3:

3    Podane strony internetowe w większości prowadzone są przez podmioty prywatne. Ich wskazanie nie stanowi w żaden sposób rekomendacji dla właściciela danej strony przez Departament Rynku Pracy Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, lecz jedynie przykład ilutrujący szerokie spektrum mozliwości poszukiwania nieruchomości w Polsce. Każda z podanych stron internetowych zawiera oferty wielu podmiotów.