Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej

Ocena użytkowników: 0 / 5

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 
Obowiązek szkolny i obowiązek nauki

W polskim systemie oświaty rozróżnia się obowiązek szkolny i obowiązek nauki.

Nauka jest obowiązkowa do ukończenia 18 roku życia, przy czym obowiązek szkolny obejmuje uczęszczanie do 8-letniej szkoły podstawowej (obowiązek szkolny trwa do ukończenia szkoły podstawowej, nie dłużej jednak niż do ukończenia 18 roku życia). Po ukończeniu szkoły podstawowej obowiązek nauki spełnia się przez uczęszczanie do publicznej lub niepublicznej szkoły ponadpodstawowej lub poprzez realizowanie przygotowania zawodowego u pracodawcy.

Uczniowie posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego mogą być kształceni w poszczególnych typach szkół do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym kończą:

  1. 20 rok życia – w przypadku szkoły podstawowej,
  2. 24 rok życia – w przypadku szkoły ponadpodstawowej.

Dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu głębokim, posiadających orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizuje się zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze od początku roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym kończą 3 lata, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym kończą 25 rok życia.

System edukacji obejmuje jednostki oświatowe ogólnodostępne, ogólnodostępne z oddziałami integracyjnymi, ogólnodostępne z oddziałami specjalnymi, ogólnodostępne z oddziałami integracyjnymi i specjalnymi, integracyjne lub specjalne:

  1. przedszkola (dzieci w wieku 3-6 lat, a w przypadku dzieci z niepełnosprawnością posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, którym odroczono realizację obowiązku szkolnego do 9 roku życia);
  2. szkoły podstawowe (uczniowie w wieku 7-15 lat), warunkiem przyjęcia do szkoły podstawowej jest wiek;
  3. szkoły ponadpodstawowe (uczniowie w wieku 15-18/19 lat):
    1. czteroletnie liceum ogólnokształcące, pięcioletnie technikum, trzyletnia branżowa szkoła
      I stopnia i dwuletnia branżowa szkoła II stopnia,
    2. szkoła policealna o okresie nauczania nie dłuższym niż 2,5 roku,
    3. trzyletnia szkoła specjalna przysposabiająca do pracy dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, której ukończenie umożliwia uzyskanie świadectwa potwierdzającego przysposobienie do pracy.

 

Dzieci w wieku 3-5 lat, których rodzice chcą, by korzystały z edukacji przedszkolnej, mają zapewnione miejsce realizacji wychowania przedszkolnego w przedszkolu, oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej lub w innej formie wychowania przedszkolnego (punkcie przedszkolnym lub zespole wychowania przedszkolnego). Zapewnienie miejsca realizacji wychowania przedszkolnego jest zadaniem własnym gminy. Dzieci przybywające z zagranicy przyjmowane są do publicznego przedszkola na takich samych warunkach, jak obywatele polscy.

W szczególnie uzasadnionych przypadkach wychowaniem przedszkolnym może także zostać objęte dziecko, które ukończyło 2,5 roku.

Dzieci w wieku 6 lat są obowiązane odbyć roczne przygotowanie przedszkolne w przedszkolu, oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej lub w innej formie wychowania przedszkolnego w tym w przedszkolach i oddziałach przedszkolnych integracyjnych lub specjalnych. Na wniosek rodziców naukę w szkole podstawowej może rozpocząć dziecko 6-letnie, jeżeli korzystało z wychowania przedszkolnego w roku szkolnym poprzedzającym rok szkolny, w którym ma rozpocząć naukę w szkole lub jeśli posiada opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej o możliwości rozpoczęcia nauki w szkole podstawowej. Dyrektor publicznej szkoły podstawowej, w obwodzie której dziecko mieszka, na wniosek rodziców może odroczyć spełnianie przez dziecko obowiązku szkolnego o jeden rok. Odroczenie realizacji obowiązku szkolnego dotyczy dziecka 7-letniego. Dzieci posiadające orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na niepełnosprawność (niesłyszące, słabosłyszące, niewidome, słabowidzące, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, umiarkowanym lub znacznym, z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera, z niepełnosprawnościami sprzężonymi), mogą skorzystać z możliwości odroczenia obowiązku szkolnego do 9 roku życia.

Rodzice dzieci w wieku 6 lat (i starszych) odbywających roczne przygotowanie przedszkolne są zwolnieni z opłat za korzystanie z wychowania przedszkolnego w publicznych przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w publicznych szkołach podstawowych oraz publicznych innych formach wychowania przedszkolnego – ponoszą tylko opłaty za wyżywienie.

Rodzice dzieci w wieku 3-5 lat, ponoszą opłaty za korzystanie przez ich dzieci z wychowania przedszkolnego w czasie wykraczającym poza ustalony przez gminę czas bezpłatnego nauczania, wychowania i opieki (nie krótszy niż 5 godzin dziennie) i za wyżywienie. Wysokość opłaty za każdą godzinę wykraczającą poza czas bezpłatny nie może przekraczać 1 PLN (0,23 EUR).

Rok szkolny we wszystkich szkołach i placówkach rozpoczyna się z dniem 1 września każdego roku, a kończy z dniem 31 sierpnia następnego roku. Zajęcia dydaktyczno – wychowawcze rozpoczynają się zwykle 1 września (lub w pierwszy powszedni dzień września), a kończą w najbliższy piątek po dniu 20 czerwca.

Warunkiem przyjęcia do szkoły podstawowej lub ponadpodstawowej ucznia przybywającego z państwa członkowskiego UE lub EFTA jest posiadanie świadectwa, zaświadczenia lub innego dokumentu potwierdzającego uczęszczanie do szkoły za granicą i liczbę lat nauki. Do publicznej szkoły podstawowej w miejscu zamieszkania uczeń przyjmowany jest z urzędu (tzn. szkoła nie może odmówić przyjęcia ucznia). Do publicznej szkoły ponadpodstawowej uczeń jest przyjmowany, jeśli szkoła posiada wolne miejsca.

Uczeń szkoły podstawowej i ponadpodstawowej nieznający języka polskiego ma prawo do minimum
2 godzin dodatkowych bezpłatnych zajęć z języka polskiego tygodniowo. W szkołach mogą być tworzone oddziały przygotowawcze dla uczniów nieznających języka polskiego. Nauka w oddziale trwa do końca roku szkolnego, w którym uczeń został przyjęty do oddziału i może być skrócona lub wydłużona, lecz nie więcej niż o jeden rok szkolny.

W szkole podstawowej i szkołach ponadpodstawowych obowiązuje sześciostopniowa skala ocen od 1 do 6, gdzie ocena 1 jest oceną najniższą, a ocena 6 najwyższą.

Uczniowie szkół podstawowych mają prawo do bezpłatnego dostępu do podręczników, materiałów edukacyjnych lub materiałów ćwiczeniowych, przeznaczonych do obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego. Podręczniki i materiały zapewnia im szkoła, która otrzymuje na ten cel dotację z budżetu państwa.

Uczniowie posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego uczący się w szkołach ponadpodstawowych mogą ubiegać się o dofinansowanie do zakupu podręczników, materiałów edukacyjnych w ramach Rządowego programu pomocy uczniom „Wyprawka szkolna”.

Uczniowie kończą szkołę podstawową, jeżeli w wyniku klasyfikacji końcowej otrzymali ze wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych pozytywne końcowe oceny klasyfikacyjne oraz przystąpili do egzaminu ósmoklasisty. Egzamin ósmoklasisty, stanowiący element systemu egzaminów zewnętrznych, jest przeprowadzany w formie pisemnej z języka polskiego, matematyki oraz z języka obcego nowożytnego, a od roku szkolnego 2021/2022, również z jednego przedmiotu wybranego z wymienionych: biologia, chemia, fizyka, geografia, historia. Egzamin ósmoklasisty sprawdza, w jakim stopniu uczeń lub słuchacz spełnia wymagania określone w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej. Nie jest określony minimalny wynik, jaki uczeń powinien otrzymać z tego egzaminu. Natomiast wyniki uzyskane na egzaminie ósmoklasisty są umieszczane na zaświadczeniu o szczegółowych wynikach tego egzaminu i są brane pod uwagę przy rekrutacji do szkoły ponadpodstawowej.

Egzamin maturalny jest przeprowadzany, w systemie egzaminów zewnętrznych, dla absolwentów posiadających wykształcenie średnie lub wykształcenie średnie branżowe i umożliwia uzyskanie świadectwa dojrzałości. Oprócz absolwentów polskich szkół, do egzaminu maturalnego mogą przystąpić również osoby posiadające świadectwo lub inny dokument wydany za granicą, który potwierdza posiadanie wykształcenia średniego. Podstawą przeprowadzania egzaminu maturalnego są wymagania określone w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego i technikum. Egzamin maturalny jest przeprowadzany jeden raz w ciągu roku, w okresie od maja do września, w terminie głównym, dodatkowym i poprawkowym, zgodnie z komunikatem ogłaszanym corocznie na stronie internetowej Centralnej Komisji Egzaminacyjnej.

Absolwenci przystępują do tego egzaminu z przedmiotów obowiązkowych z:

  • języka polskiego (w części ustnej i w części pisemnej);
  • języka obcego nowożytnego (w części ustnej i w części pisemnej);
  • matematyki (w części pisemnej);
  • języka mniejszości narodowej – (w części ustnej i w części pisemnej) dla absolwentów szkół lub oddziałów z nauczaniem języka danej mniejszości narodowej.

Egzamin maturalny z przedmiotów obowiązkowych jest przeprowadzany w części pisemnej na poziomie podstawowym, natomiast dla części ustnej nie określa się poziomu.

Absolwenci przystępują obowiązkowo do części pisemnej egzaminu maturalnego z jednego przedmiotu dodatkowego. Egzamin maturalny w części pisemnej z przedmiotów dodatkowych (biologia, chemia, filozofia, fizyka, geografia, historia, historia muzyki, historia sztuki, informatyka, język łaciński i kultura antyczna, język mniejszości etnicznej, język mniejszości narodowej, język obcy nowożytny, język polski, język regionalny, matematyka, wiedza o społeczeństwie) jest przeprowadzany na poziomie rozszerzonym i obejmuje wymagania określone w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla zakresu podstawowego i rozszerzonego. Dla egzaminu maturalnego w części ustnej z przedmiotów dodatkowych (język mniejszości etnicznej, język mniejszości narodowej, język obcy nowożytny, język regionalny) nie określa się poziomu egzaminu. Natomiast egzamin maturalny w części pisemnej z języka obcego nowożytnego jako przedmiotu dodatkowego jest przeprowadzany na poziomie rozszerzonym i obejmuje wymagania określone w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla zakresu podstawowego i rozszerzonego albo na poziomie dwujęzycznym i obejmuje wymagania określone w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla oddziałów dwujęzycznych. Absolwenci mogą przystąpić do egzaminu maturalnego z nie więcej niż pięciu kolejnych przedmiotów dodatkowych. Nie jest określony minimalny wynik, jaki absolwent powinien otrzymać z tego egzaminu – z przedmiotów dodatkowych.

W związku z wprowadzeniem nowego ustroju szkolnego egzamin maturalny na nowych zasadach, będzie przeprowadzany dla:

  1. absolwentów 4-letniego liceum ogólnokształcącego – począwszy od roku szkolnego 2022/2023;
  2. absolwentów 5-letniego technikum – począwszy od roku szkolnego 2023/2024;
  3. absolwentów branżowej szkoły II stopnia którzy ukończyli kształcenie w branżowej szkole I stopnia jako absolwenci ośmioletniej szkoły podstawowej – począwszy od roku szkolnego 2023/2024.

Natomiast egzamin maturalny na dotychczasowych zasadach określonych będzie przeprowadzany:

  1. do roku szkolnego 2026/2027 włącznie – dla absolwentów 3-letniego liceum ogólnokształcącego;
  2. do roku szkolnego 2027/2028 włącznie – dla absolwentów 4-letniego technikum;
  3. do roku szkolnego 2028/2029 włącznie – dla absolwentów branżowej szkoły II stopnia, którzy ukończyli kształcenie w branżowej szkole I stopnia jako absolwenci dotychczasowego gimnazjum.

 

Świadectwo dojrzałości według dotychczasowych zasad (obowiązujących przed wprowadzeniem reformy struktury szkolnictwa) otrzymuje absolwent, który przystąpił do egzaminu maturalnego z przedmiotów obowiązkowych i z każdego z tych egzaminów, przeprowadzanych zarówno w części ustnej jaki i w części pisemnej, uzyskał co najmniej 30% możliwych do uzyskania punktów, a także przystąpił do egzaminu z jednego z ww. przedmiotów dodatkowych.

 

Świadectwo dojrzałości według nowych zasad otrzyma absolwent, który przystąpił do egzaminu maturalnego z przedmiotów obowiązkowych oraz jednego wybranego przedmiotu dodatkowego, i z każdego z tych egzaminów otrzyma co najmniej 30% możliwych do uzyskania punktów.

 

Wyniki egzaminu maturalnego, zarówno z przedmiotów obowiązkowych jak i dodatkowych stanowią podstawowe kryterium naboru na poszczególne kierunki studiów.

Uczeń albo absolwent, niebędący obywatelem polskim, któremu ograniczona znajomość języka polskiego utrudnia zrozumienie czytanego tekstu, może przystąpić, na podstawie pozytywnej opinii rady pedagogicznej, do:

1) egzaminu ósmoklasisty, z wyjątkiem egzaminu ósmoklasisty z języka obcego nowożytnego - w warunkach i formie dostosowanych do jego potrzeb edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych wynikających z tego ograniczenia;

2) egzaminu maturalnego, z wyjątkiem egzaminu maturalnego z języka obcego nowożytnego, języka mniejszości narodowej, mniejszości etnicznej lub języka regionalnego - w warunkach dostosowanych do jego potrzeb edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych wynikających z tego ograniczenia.

Absolwenci liceów ogólnokształcących mogą kontynuować naukę w szkołach policealnych o okresie nauczania nie dłuższym niż 2,5 roku. Warunkiem przyjęcia do szkół policealnych jest posiadanie wykształcenia średniego lub średniego branżowego. Uznaje się z mocy prawa (tj. bez konieczności przedkładania opinii organów czy instytucji polskich), że wykształcenie średnie potwierdzają świadectwa lub inne dokumenty wydane w systemie oświaty państw członkowskich UE lub EFTA, które uprawniają do podjęcia studiów wyższych w tym państwie. Inne świadectwa lub dokumenty o wykształceniu uzyskane w państwie członkowskim UE lub EFTA mogą być uznane wyłącznie przez Kuratora Oświaty w drodze postępowania administracyjnego.

 

Uczniowie i absolwenci branżowych szkół I i II stopnia, techników i szkół policealnych, osoby które ukończyły kwalifikacyjny kurs zawodowy, osoby dorosłe, które ukończyły praktyczną naukę zawodu dorosłych lub przyuczenie do pracy dorosłych, jeżeli program przyuczenia do pracy uwzględniał wymagania określone w podstawie programowej kształcenia w zawodach, osoby spełniające warunki dopuszczenia do egzaminu eksternistycznego potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie którzy zdadzą egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie z zakresu danej kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie, otrzymują świadectwo potwierdzające kwalifikację w zawodzie, a po zdaniu egzaminów ze wszystkich kwalifikacji wyodrębnionych w danym zawodzie oraz posiadaniu odpowiedniego poziomu wykształcenia również dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe umożliwiający podjęcie pracy w danym zawodzie.

 

Absolwenci branżowej szkoły I stopnia mogą kontynuować naukę:

  1. w branżowej szkole II stopnia kształcącej w zawodzie, w którym wyodrębniono kwalifikację wspólną z zawodem nauczanym w branżowej szkole I Warunkiem przyjęcia osoby przybywającej z zagranicy do branżowej szkoły II stopnia jest posiadanie dokumentów wydanych za granicą uznanych za dokumenty potwierdzające w Polsce wykształcenie zasadnicze zawodowe lub wykształcenie zasadnicze branżowe. Absolwenci branżowej szkoły II stopnia po zdaniu egzaminu maturalnego i uzyskaniu świadectwa dojrzałości będą mogli kontynuować naukę na studiach (kształcenie w branżowej szkole II stopnia rozpocznie się od września 2020 r.);
  2. w liceum ogólnokształcącym dla dorosłych od klasy drugiej, w celu uzyskania wykształcenia średniego i zdania egzaminu maturalnego, co umożliwi im kontynuację nauki na studiach wyższych;
  3. na kwalifikacyjnych kursach zawodowych organizowanych przez publiczne i niepubliczne szkoły prowadzące kształcenie zawodowe oraz publiczne i niepubliczne centra kształcenia zawodowego oraz placówki kształcenia ustawicznego , a także przez instytucje rynku pracy oraz podmioty prowadzące działalność oświatową.

W związku z wdrażanymi zmianami w kształceniu zawodowym, od 1 września 2019 r. uczniowie branżowych szkół I stopnia, czteroletnich techników, pięcioletnich techników oraz słuchacze szkół policealnych rozpoczną kształcenie zgodnie z programem nauczania, który uwzględnia wymagania określone w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego. Wszystkie osoby rozpoczynające naukę począwszy od 1 września 2019 r. (poza uczniami branżowych szkół I stopnia będącymi młodocianymi pracownikami kształcącymi się w rzemiośle) będą już zobligowane do przystąpienia do nowego egzaminu zawodowego, który zastąpi docelowo wyżej wymieniony egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie. Przystąpienie do egzaminu zawodowego będzie warunkiem uzyskania promocji lub ukończenia szkoły.

 

Do egzaminu zawodowego będą natomiast mogły przystępować osoby uczestniczące w kwalifikacyjnych kursach zawodowych oraz osoby dorosłe, które będą realizować praktyczną naukę zawodu dorosłych lub przyuczenie do pracy dorosłych zgodnie z programem nauczania, który uwzględnia wymagania określone w podstawie programowej kształcenia w danym zawodzie szkolnictwa branżowego.

 

Osoby, które zdadzą egzamin zawodowy z zakresu jednej kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie szkolnictwa branżowego otrzymają certyfikat kwalifikacji zawodowej, a po zdaniu egzaminów ze wszystkich kwalifikacji wyodrębnionych w danym zawodzie oraz posiadaniu odpowiedniego poziomu wykształcenia również dyplom zawodowy.

Szkolnictwo wyższe

Na system szkolnictwa wyższego składają się:

  1. studia pierwszego stopnia – forma kształcenia, na którą są przyjmowani kandydaci posiadający świadectwo dojrzałości, kończąca się uzyskaniem tytułu: licencjata, inżyniera lub równorzędnego;
  2. studia drugiego stopnia – forma kształcenia, na którą są przyjmowani kandydaci posiadający, dyplom ukończenia studiów, kończąca się uzyskaniem tytułu: magistra, magistra inżyniera lub równorzędnego;
  3. jednolite studia magisterskie – forma kształcenia, na którą są przyjmowani kandydaci posiadający świadectwo dojrzałości, kończąca się uzyskaniem tytułu: magistra, magistra inżyniera lub równorzędnego;
  4. szkoły doktorskie – kształcenie doktorantów prowadzone przez uczelnię akademicką, instytut naukowy Polskiej Akademii Nauk, instytut badawczy lub instytut międzynarodowy działający na terytorium Polski utworzony na podstawie odrębnych przepisów, na które przyjmowani są kandydaci posiadający tytuł zawodowy magistra, magistra inżyniera albo równorzędny, albo osoby, które wykażą się najwyższą jakością osiągnięć naukowych, kończące się uzyskaniem stopnia (naukowego lub w zakresie sztuki);
  5. studia podyplomowe – forma kształcenia, na którą są przyjmowani kandydaci posiadający kwalifikację pełną co najmniej na poziomie 6 Polskiej Ramy Kwalifikacji uzyskaną w systemie szkolnictwa wyższego i nauki, prowadzona w uczelni, instytucie naukowym Polskiej Akademii Nauk, instytucie badawczym lub Centrum Medycznym Kształcenia Podyplomowego, kończąca się uzyskaniem kwalifikacji cząstkowych na poziomie 6, 7 albo 8 Polskiej Ramy Kwalifikacji;
  6. kształcenie specjalistyczne – forma kształcenia umożliwiająca uzyskanie kwalifikacji pełnej na poziomie 5 Polskiej Ramy Kwalifikacji, kończące się otrzymaniem świadectwa dyplomowanego specjalisty albo świadectwa dyplomowanego specjalisty technologa.

O przyjęcie do szkoły wyższej mogą ubiegać się osoby, które uzyskały świadectwo dojrzałości albo świadectwo dojrzałości i zaświadczenie o wynikach egzaminu maturalnego z poszczególnych przedmiotów. Warunki i tryb przyjęć na studia są określane autonomicznie przez szkoły wyższe. Uczelnia ustala jakie wyniki egzaminu maturalnego stanowią podstawę przyjęcia na studia pierwszego stopnia lub jednolite studia magisterskie. Uczelnia może przeprowadzić dodatkowe egzaminy wstępne, tylko w przypadku konieczności sprawdzenia uzdolnień artystycznych, sprawności fizycznej lub szczególnych predyspozycji do podejmowania studiów, niesprawdzanych w ramach egzaminu maturalnego.

Uznaje się z mocy prawa (tj. bez konieczności przedkładania w uczelni opinii organów czy instytucji polskich), że wykształcenie średnie wraz z uprawnieniami do ubiegania się o przyjęcie na studia
w polskich uczelniach potwierdzają te świadectwa lub inne dokumenty wydane w systemie oświaty państwa członkowskiego UE lub EFTA, które uprawniają do podjęcia studiów wyższych w tym państwie. Obowiązuje zasada uznawania zagranicznych uprawnień do studiów wyższych
w analogicznym zakresie. Zatem, świadectwo zagraniczne uprawniające do ubiegania się o przyjęcie jedynie na niektóre kierunki i rodzaje studiów wyższych w danym państwie członkowskim UE lub EFTA, uprawnia w Polsce do aplikowania na studia wyższe o takich samych lub podobnych programach studiów. Uprawnienia do podjęcia studiów wyższych uzyskane w danym państwie oraz ich zakres powinny być udokumentowane przed przyjazdem do Polski. Studia w uczelni są prowadzone jako studia stacjonarne lub niestacjonarne.

Rok akademicki jest podzielony na dwa semestry i rozpoczyna się 1 października. W roku akademickim 2018/19 w Polsce działały 392 uczelnie, z czego 130 to uczelnie publiczne, a 262 to uczelnie niepubliczne (w tym 15 prowadzonych przez organizacje wyznaniowe).

Absolwentom studiów pierwszego stopnia nadaje się tytuł zawodowy licencjata lub inżyniera lub następujące tytuły zawodowe równorzędne tytułom licencjata i inżyniera:

1) inżynier architekt – po uzyskaniu efektów uczenia się określonych dla studiów na kierunku architektura;

2) inżynier pożarnictwa – strażakom Państwowej Straży Pożarnej po uzyskaniu efektów uczenia się określonych dla studiów na kierunku inżynieria bezpieczeństwa w specjalności inżynieria bezpieczeństwa pożarowego w Szkole Głównej Służby Pożarniczej, prowadzonych dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej;

3) licencjat pielęgniarstwa – po uzyskaniu efektów uczenia się określonych dla studiów na kierunku pielęgniarstwo;

4) licencjat położnictwa – po uzyskaniu efektów uczenia się określonych dla studiów na kierunku położnictwo.

Absolwentom studiów drugiego stopnia nadaje się tytuły zawodowe magistra lub magistra inżyniera lub następujące tytuły zawodowe równorzędne tytułom magistra i magistra inżyniera:

1) magister inżynier architekt – po uzyskaniu efektów uczenia się określonych dla studiów na kierunku architektura;

2) magister inżynier pożarnictwa – po uzyskaniu efektów uczenia się określonych dla studiów na kierunku inżynieria bezpieczeństwa prowadzonych dla inżynierów pożarnictwa w Szkole Głównej Służby Pożarniczej;

3) magister pielęgniarstwa – po uzyskaniu efektów uczenia się określonych na studiach na kierunku pielęgniarstwo;

4) magister położnictwa – po uzyskaniu efektów uczenia się określonych dla studiów na kierunku położnictwo;

Absolwentom jednolitych studiów magisterskich nadaje się tytuły zawodowe magistra lub magistra inżyniera lub następujące tytuły zawodowe równorzędne tytułom magistra i magistra inżyniera:

1) lekarz – po uzyskaniu efektów uczenia się określonych dla studiów na kierunku lekarskim;

2) lekarz dentysta – po uzyskaniu efektów uczenia się określonych dla studiów kierunku lekarsko-dentystycznym;

3) lekarz weterynarii – po uzyskaniu efektów kształcenia określonych dla studiów na kierunku weterynaria;

4) magister farmacji – po uzyskaniu efektów uczenia się określonych dla studiów na kierunku farmacja;

5) magister inżynier architekt - po uzyskaniu efektów uczenia się określonych dla studiów na kierunku architektura;

Podejmowanie studiów w Polsce przez obywateli państw członkowskich UE lub EFTA

Od obywateli państw członkowskich UE i EFTA, a także członków ich rodzin, mieszkających na terytorium Polski, uczelnia publiczna nie pobiera opłat za kształcenie na studiach stacjonarnych w języku polskim.

Warunkiem podjęcia studiów przez ww. obywateli jest poddanie się procedurze rekrutacji określonej przez uczelnię. W przypadku przyjęcia ich na studia mają oni – tak jak wszyscy cudzoziemcy, którzy podejmą kształcenie w roku akademickim 2019/2020 – prawo do ubiegania się o wybrane świadczenia pomocy materialnej (z wyłączeniem stypendium socjalnego oraz kredytu studenckiego), tj.: stypendium rektora, stypendium dla osób niepełnosprawnych, zapomogę, stypendium finansowane przez jednostkę samorządu terytorialnego, stypendium za wyniki w nauce lub w sporcie finansowane przez osobę fizyczną lub osobę prawną niebędącą państwową lub samorządową osobą prawną oraz stypendium ministra. Ww. obywatele, którzy podejmą kształcenie w szkołach doktorskich prowadzonych przez uczelnie i instytuty naukowe, otrzymują stypendium doktoranckie. Cudzoziemcy będący młodymi naukowcami mogą również otrzymać stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców.

Opłaty w uczelniach publicznych w Polsce

Uczelnia publiczna może pobierać opłaty za usługi edukacyjne związane z:

  • kształceniem na studiach niestacjonarnych;
  • powtarzaniem określonych zajęć na studiach stacjonarnych z powodu niezadowalających wyników w nauce;
  • kształceniem na studiach w języku obcym;
  • prowadzeniem zajęć nieobjętych programem studiów;
  • kształceniem cudzoziemców na studiach stacjonarnych w języku polskim.
Kształcenie ustawiczne i zawodowe

Osoby dorosłe mogą kształcić się w szkole podstawowej dla dorosłych, liceum ogólnokształcącym dla dorosłych oraz na kursach kompetencji ogólnych, a w przypadku kształcenia zawodowego – w ramach kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych (na kwalifikacyjnych kursach zawodowych, kursach umiejętności zawodowych i innych kursach umożliwiających uzyskiwanie i uzupełnianie wiedzy, umiejętności i kwalifikacji zawodowych) oraz w wybranych szkołach policealnych.

Kwalifikacyjny kurs zawodowy to kurs prowadzony według programu nauczania uwzględniającego podstawę programową kształcenia w zawodach w zakresie jednej kwalifikacji. Podmiot prowadzący kwalifikacyjny kurs zawodowy jest obowiązany uwzględnić w realizowanym na kursie programie nauczania wszystkie wskazane w podstawie programowej kształcenia w zawodach komponenty właściwe dla danej kwalifikacji. Ukończenie tego kursu umożliwia przystąpienie do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie, a docelowo umożliwi przystąpienie do egzaminu zawodowego, w zakresie danej kwalifikacji, przeprowadzanego przez okręgową komisję egzaminacyjną. Osoba, która ukończy kwalifikacyjny kurs zawodowy i zda egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie a docelowo egzamin zawodowy w zakresie danej kwalifikacji, otrzymuje świadectwo potwierdzające kwalifikację w zawodzie a docelowo certyfikat kwalifikacji zawodowej.

Dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe w określonym zawodzie a docelowo dyplom zawodowy będzie mogła otrzymać osoba, która posiada poziom wykształcenia wymagany dla danego zawodu (odpowiednio wykształcenie zasadnicze branżowe lub średnie) oraz zda egzaminy z zakresu wszystkich kwalifikacji wyodrębnionych w danym zawodzie, czyli posiada świadectwa potwierdzające uzyskanie kwalifikacji wyodrębnionych w danym zawodzie a docelowo certyfikaty kwalifikacji zawodowych.

Kwalifikacje w zawodzie, które mogą być kształcone na kwalifikacyjnych kursach zawodowych, wskazane są w klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego a docelowo w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego określonych rozporządzeniami Ministra Edukacji Narodowej.

Kwalifikacyjne kursy zawodowe mogą prowadzić:

  • publiczne szkoły prowadzące kształcenie zawodowe w zakresie zawodów, w których kształcą, oraz w zakresie obszarów kształcenia, do których są przypisane te zawody;
  • niepubliczne szkoły posiadające uprawnienia szkół publicznych, prowadzące kształcenie zawodowe w zakresie zawodów, w których kształcą oraz w zakresie obszarów kształcenia, do których są przypisane te zawody;
  • publiczne i niepubliczne placówki kształcenia ustawicznego, placówki kształcenia praktycznego, ośrodki dokształcania i doskonalenia zawodowego;
  • instytucje rynku pracy prowadzące działalność edukacyjno-szkoleniową;
  • podmioty prowadzące działalność oświatową na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.
System kwalifikacji w Polsce

W Polsce funkcjonuje Zintegrowany System Kwalifikacji. Ma on służyć wspieraniu uczenia się przez całe życie, potwierdzaniu kompetencji i łatwiejszemu zdobywaniu zatrudnienia, poprzez zwiększenie przejrzystości kwalifikacji oraz możliwości ich porównywania w Polsce i za granicą.

Zintegrowany System Kwalifikacji obejmuje takie narzędzia jak:

  • Polska Rama Kwalifikacji – opis ośmiu wyodrębnionych w Polsce poziomów kwalifikacji odpowiadających odpowiednim poziomom Europejskiej Ramy Kwalifikacji;
  • Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji - rejestr publiczny prowadzony w systemie teleinformatycznym, ewidencjonujący kwalifikacje włączone do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji;
  • jednolite standardy opisu kwalifikacji oraz zapewniania jakości kwalifikacji z edukacji pozaformalnej.

Zintegrowany System Kwalifikacji dotyczy kwalifikacji rozumianych jako określony zestaw efektów uczenia się (zgodnych z ustalonymi standardami), których osiągnięcie zostało formalnie potwierdzone przez upoważnioną instytucję. Zintegrowany System Kwalifikacji w Polsce obejmuje trzy rodzaje kwalifikacji:

  • kwalifikacje w oświacie oraz w szkolnictwie wyższym;
  • kwalifikacje „uregulowane”, które są nadawane na podstawie innych przepisów prawa (poza formalną edukacją);
  • kwalifikacje „rynkowe” nadawane bez podstawy prawnej umocowanej w przepisach powszechnie obowiązującego prawa.

Od 2017 r. na dokumentach (świadectwach, dyplomach) potwierdzających posiadanie danego poziomu kwalifikacji widnieje znak graficzny Polskiej Ramy Kwalifikacji (dla kwalifikacji pełnej lub cząstkowej).

Nauka języka polskiego

Kursy języka polskiego organizowane są przez uniwersytety oraz prywatne szkoły językowe. Mogą to być kursy wakacyjne, kursy semestralne, kursy całoroczne, warsztaty polonistyczne albo podyplomowe studia nauczania kultury polskiej i języka polskiego jako języka obcego. Kursy te są płatne. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego finansuje kursy przygotowawcze do podjęcia studiów w języku polskim dla stypendystów Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (NAWA) w wyłonionych ośrodkach akademickich. Kursy te są bezpłatne dla stypendystów NAWA.

 

LINKI DO PRZYKŁADOWYCH STRON INTERNETOWYCH SZKÓŁ I UCZELNI PROWADZĄCYCH KURSY JĘZYKA POLSKIEGO7:

7 Podane strony internetowe podają przykład ilustrujący szerokie spektrum możliwości nauki jezyka polskiego przez obywateli UE lub EFTA w Polsce.